XPSemu اجرای بازی‌های اولین ایکس‌باکس را به پلی‌استیشن ۵ جیلبریک‌شده آورده است؛ اما هنوز نباید آن را راهکاری آماده برای تمام بازی‌ها دانست. نسخه Alpha 1 این پروژه بر پایه شبیه‌ساز متن‌باز xemu ساخته شده و گزارش‌های اولیه، تفاوت محسوسی میان عملکرد بازی‌ها نشان می‌دهند. اهمیت خبر برای علاقه‌مندان بازی‌های قدیمی، بازشدن یک مسیر تازه است؛ مسیری که فعلاً با افت سرعت و محدودیت سازگاری همراه است.
این قابلیت حاصل کار توسعه‌دهندگان مستقل است و نباید آن را پشتیبانی رسمی سونی از بازی‌های مایکروسافت تلقی کرد. جزئیات رسمی از سوی سازندگان کنسول‌ها محدود است و اطلاعات موجود عمدتاً از مستندات پروژه و گزارش رسانه‌های تخصصی می‌آید؛ Gadget Story نیز این شبیه‌ساز را روی کنسول آزمایش نکرده است.
XPSemu دقیقاً چه چیزی را روی پلی‌استیشن اجرا می‌کند؟
موضوع خبر، ایکس‌باکس نسل اول است؛ نه ایکس‌باکس وان و نه سری ایکس و اس. وب‌سایت رسمی xemu این نرم‌افزار را شبیه‌ساز کنسول اولیه مایکروسافت معرفی می‌کند که برای ویندوز، مک و لینوکس ارائه شده است. پروژه جدید همان ایده را به محیط پلی‌استیشن منتقل می‌کند، بنابراین نام ایکس‌باکس در این خبر نباید با دسترسی به کتابخانه همه نسل‌های آن اشتباه گرفته شود.
به زبان ساده، شبیه‌ساز تلاش می‌کند محیط سخت‌افزاری مورد انتظار بازی قدیمی را بازسازی کند. در نتیجه، بازی نسخه مخصوص PS5 پیدا نکرده و به یک بازسازی رسمی تبدیل نشده است. این تمایز برای خواننده مهم است: اجرای یک عنوان روی سخت‌افزار جدید، به‌خودی‌خود کیفیت تصویر، پایداری یا امکانات نسخه بازسازی‌شده را تضمین نمی‌کند.
گزارش Rom Game توضیح می‌دهد که این پورت به‌شکل برنامه بومی PS5 اجرا می‌شود و از پردازش گرافیکی Vulkan و درایور RADV استفاده می‌کند. پردازنده ایکس‌باکس نیز با کمک QEMU شبیه‌سازی می‌شود. «بومی» در اینجا به برنامه شبیه‌ساز اشاره دارد؛ خود بازی همچنان از مسیر شبیه‌سازی اجرا می‌شود.
نتیجه بازی‌ها؛ Halo 2 امیدوارکننده‌تر از Forza است
اطلاعات فعلی اجازه نمی‌دهد درباره کل آرشیو ایکس‌باکس حکم بدهیم. جدول زیر نتایج اعلام‌شده برای چند بازی در نسخه آلفا را کنار هم می‌گذارد؛ این اعداد آزمایش سازنده هستند و بنچمارک مستقل Gadget Story محسوب نمی‌شوند. حتی در یک بازی هم صحنه انتخاب‌شده می‌تواند نتیجه را تغییر دهد.
| بازی | عملکرد گزارش‌شده | نکته تعیین‌کننده |
|---|---|---|
| Halo 2 | ۳۰ فریم‌برثانیه در حالت عادی | با پچ، گیم‌پلی حدود ۳۶ تا ۵۰ فریم گزارش شده است |
| Forza Motorsport | ۱۵ تا ۲۱ فریم‌برثانیه در مسابقه | منو و مقدمه به سقف ۳۰ فریم می‌رسند |
| Fable: The Lost Chapters | ۲۲ تا ۳۰ فریم‌برثانیه در بسیاری از نواحی | در نواحی سنگین به ۱۰ تا ۲۰ فریم افت می‌کند |
| Crash Bandicoot: The Wrath of Cortex | اجرای روان طبق توصیف سازنده | نرخ عددی مشخصی اعلام نشده است |
منبع جدول: بخش سازگاری در مخزن رسمی پروژه. گزارش Rom Game نیز تفاوت عملکرد همین بازی‌ها را بازتاب داده است.
درباره Halo 2 باید به یک تفاوت ظریف توجه کرد: سازنده برای ابتدای بازی با پچ، بازه ۵۱ تا ۶۰ فریم را ذکر کرده، اما گیم‌پلی را پایین‌تر گزارش می‌کند. پس تیتر «Halo 2 با ۶۰ فریم روی پلی‌استیشن» تمام واقعیت را منتقل نمی‌کند. برای قضاوت درباره روانی، نتیجه هنگام بازی از سرعت منو یا یک صحنه آغازین مفیدتر است.
برداشت تحریریه این است که در وضعیت فعلی، انتخاب بازی از جذابیت نام کنسول مهم‌تر است. طرفدار مسابقه که انتظار حرکت روان دارد، از نتیجه Forza برداشت متفاوتی با علاقه‌مند به تجربه دوباره Crash خواهد داشت. این اختلاف، دلیل خوبی برای پرهیز از تعبیر «PS5 حالا تمام بازی‌های ایکس‌باکس را اجرا می‌کند» است.
رابط آشنا، اما نسخه آلفا هنوز مصالحه می‌خواهد
Rom Game از رابطی با حال‌وهوای ایکس‌باکس، مرور بازی‌ها، فهرست عناوین اخیر و تنظیمات جداگانه برای هر بازی خبر می‌دهد. پشتیبانی از DualSense نیز تعامل با نرم‌افزار را متناسب با کنسول میزبان می‌کند. اهمیت این امکانات در استفاده روزمره است: یک پورت قابل اجرا، زمانی کاربردی‌تر می‌شود که انتخاب بازی و تنظیم آن هم با کنترلر راحت باشد.
در همان گزارش، نبود ذخیره سریع و ضرورت خاموش‌ماندن پردازش صوتی DSP در بیشتر بازی‌های آزمایش‌شده مطرح شده است. بنابراین نباید همه امکانات آشنای شبیه‌سازهای دسکتاپ را از این نسخه انتظار داشت. مخصوصاً اگر توقف و ادامه فوری بازی برایتان مهم است، نبود این قابلیت را پیش از ارزیابی تجربه در نظر بگیرید.
از نگاه تحریریه، نسخه آلفا بیشتر برای ارزیابی پیشرفت پروژه و ثبت مشکلات مناسب است تا جایگزینی بی‌دردسر یک دستگاه قدیمی. وجود رابط مرتب، مرحله توسعه نرم‌افزار را عوض نمی‌کند. همچنین بهترشدن یک بازی در نسخه‌های بعدی، تا زمانی که نتیجه‌ای منتشر نشده، وعده قابل اتکا برای همه عناوین نیست.
ایکس‌باکس ۳۶۰ و بازی‌های ویندوز در چه مرحله‌ای هستند؟
گزارش VideoCardz در کنار این خبر، از نمایش اولیه یک پروژه شبیه‌سازی ایکس‌باکس ۳۶۰ و پروژه‌ای با نام PS5 Proton می‌گوید. دومی با هدف اجرای بازی‌های ویندوز روی کنسول مطرح شده است. بااین‌حال، این گزارش برای این دو پروژه نسخه عمومی یا داده کافی درباره سازگاری و عملکرد ارائه نمی‌کند.
این تفکیک جلوی یک سوءبرداشت را می‌گیرد: دستاورد فعلی درباره ایکس‌باکس اصلی را نمی‌توان به نسل ۳۶۰ یا بازی‌های کامپیوتر تعمیم داد. یک نمایش اولیه، تنها همان چیزی را نشان می‌دهد که در نمایش دیده می‌شود. از آن نمی‌توان زمان عرضه، فهرست بازی‌های پشتیبانی‌شده یا کیفیت اجرای طولانی‌مدت را نتیجه گرفت.
برای مخاطب ایرانی هم نقطه تصمیم، همین وضعیت فنی است. قابلیت مورد بحث به کنسول جیلبریک‌شده مربوط می‌شود و یک گزینه معمول در تنظیمات PS5 نیست. منابع بررسی‌شده نیز اطلاعاتی درباره قیمت خدمات، گارانتی یا دسترسی در بازار ایران ندارند؛ بنابراین این خبر مبنای برآورد هزینه محلی یا توصیه خرید کنسول نیست.
جمع‌بندی؛ برای علاقه‌مندان بازی‌های قدیمی، با انتظار واقع‌بینانه
XPSemu برای کسانی جذاب است که پیشرفت شبیه‌سازی و تجربه دوباره بازی‌های ایکس‌باکس اصلی را دنبال می‌کنند و با محدودیت یک پروژه آزمایشی کنار می‌آیند. کاربران خواهان اجرای پایدار مجموعه‌ای بزرگ از بازی‌ها، هنوز به داده‌های گسترده‌تر نیاز دارند. پرسش اصلیِ بی‌پاسخ، میزان سازگاری و ثبات در بازی‌های بیشتر است؛ نه صرفاً امکان بازشدن چند عنوان روی کنسول سونی.
بهتر است پیشرفت بعدی را با گزارش عملکرد مشخص، نسخه نرم‌افزار و شرایط آزمون بسنجیم. تا آن زمان، خبر یک دستاورد فنی قابل توجه است، اما وعده تجربه یکسان برای همه بازی‌ها نیست.
منابع
- مستندات سازنده XPSemu در گیت‌هاب: وضعیت آلفا و نتایج اعلام‌شده بازی‌ها.
- وب‌سایت رسمی xemu: معرفی شبیه‌ساز پایه و کنسول هدف.
- گزارش مستقل Rom Game، ۲ اکتبر ۲۰۲۶: ساختار پورت و محدودیت‌های نسخه اولیه.
- گزارش VideoCardz: وضعیت پروژه‌های مرتبط؛ اطلاعات از نتیجه نمایه‌شده جست‌وجو بررسی شد و صفحه کامل باز نشد.
- URL خبر انتخاب‌شده در زومیت: صفحه با ابزار تحقیق قابل دسترسی نبود؛ ادعاهای مقاله بر منابع در دسترس بالا متکی است.
